Câu hỏi đóng BHXH bao nhiêu năm thì được hưởng lương hưu rất dễ gây nhầm lẫn, vì trước đây nhiều người quen với mốc 20 năm. Từ ngày 01/07/2025, Luật BHXH 2024 có hiệu lực và điều kiện về thời gian đóng trong trường hợp thông thường được giảm còn từ đủ 15 năm. Đây là thay đổi quan trọng với người lao động có quá trình đóng ngắt quãng hoặc bắt đầu tham gia muộn.
Tuy vậy, mốc 15 năm là điều kiện về thời gian đóng, không phải toàn bộ điều kiện hưởng. Người lao động vẫn cần xét thêm tuổi nghỉ hưu, nhóm tham gia, trường hợp nghỉ hưu và hồ sơ thực tế.
Điều kiện thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu
Theo Luật BHXH 2024, người lao động trong trường hợp thông thường cần có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định để được hưởng lương hưu. Quy định này giúp mở rộng cơ hội nhận lương hưu cho những người khó đạt mốc 20 năm như trước.
Tuy nhiên, người lao động không nên hiểu rằng chỉ cần đủ 15 năm là có thể nghỉ ngay ở bất kỳ độ tuổi nào. Tuổi nghỉ hưu vẫn là điều kiện quan trọng. Một số trường hợp nghỉ trước tuổi, công việc đặc thù hoặc suy giảm khả năng lao động có thể có quy định riêng.
Đóng 15 năm và đóng 20 năm khác nhau thế nào?
Mốc 15 năm giúp đủ điều kiện tối thiểu
Mốc 15 năm quan trọng vì giúp nhiều người có cơ hội được hưởng lương hưu hằng tháng thay vì không đủ điều kiện. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với lao động tự do tham gia BHXH tự nguyện, người từng nghỉ việc gián đoạn hoặc người bắt đầu đóng muộn.
Đóng lâu hơn thường giúp mức hưởng tốt hơn
Đủ điều kiện không đồng nghĩa với mức hưởng cao. Với lao động nữ, 15 năm đóng tương ứng tỷ lệ 45% mức bình quân làm căn cứ đóng BHXH, sau đó mỗi năm thêm tính thêm 2%, tối đa 75%. Với lao động nam, 15 năm đóng tương ứng tỷ lệ 40%, từ năm thứ 16 đến trước 20 mỗi năm thêm tính thêm 1%, từ mốc 20 năm trở đi tỷ lệ là 45% và mỗi năm thêm tính thêm 2%, tối đa 75%.
Vì vậy, nếu còn khả năng tiếp tục đóng, bạn nên so sánh lợi ích của việc đóng thêm với nhu cầu tài chính hiện tại, thay vì chỉ dừng lại ngay khi đủ mốc tối thiểu.
Nếu chưa đủ 15 năm BHXH thì nên làm gì?
Trước hết, hãy kiểm tra tổng thời gian đã đóng trên ứng dụng hoặc sổ BHXH. Nếu còn thiếu, bạn có thể xem mình còn đang thuộc diện đóng BHXH bắt buộc không. Nếu không còn đi làm theo hợp đồng thuộc diện bắt buộc, BHXH tự nguyện có thể là một phương án để tiếp tục tích lũy thời gian đóng.
Trong một số trường hợp, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng cần cân nhắc giữa tiếp tục đóng để có lương hưu, nhận chế độ khác nếu đủ điều kiện, hoặc điều chỉnh kế hoạch tài chính cá nhân. Đây là quyết định nên tính bằng số liệu cụ thể.
Cách kiểm tra mình còn thiếu bao nhiêu năm
Bạn cần ba thông tin: thời gian đã đóng BHXH, tuổi nghỉ hưu dự kiến và mức đóng hiện tại hoặc mức đóng dự kiến nếu tiếp tục tham gia. Từ đó có thể biết mình còn thiếu bao nhiêu năm để đạt mốc tối thiểu và nếu đóng thêm thì lương hưu có thể thay đổi ra sao.
Bạn có thể dùng công cụ tính lương hưu để nhập các giai đoạn đóng BHXH và xem ước tính lương hưu hằng tháng. Nếu đang cân nhắc đóng tiếp theo hình thức tự nguyện, bài nên đóng BHXH tự nguyện hay đầu tư sẽ phù hợp cho bước so sánh tiếp theo.
Kết luận
Từ ngày 01/07/2025, trong trường hợp thông thường, người lao động cần từ đủ 15 năm đóng BHXH và đủ tuổi nghỉ hưu để được xem xét hưởng lương hưu. Mốc 15 năm giúp dễ đủ điều kiện hơn, nhưng đóng lâu hơn vẫn có thể giúp cải thiện tỷ lệ hưởng. Điều quan trọng là kiểm tra thời gian đã đóng và mô phỏng trước khi quyết định dừng hay tiếp tục tham gia.
